Ακούγεται όλο και περισσότερο τελευταία. Η θεραπεία EMDR που έχει ήδη διάσημους fan ανά τον κόσμο, δημιουργήθηκε μόλις 40 χρόνια πριν και λέγεται πως κάνει θαύματα στην θεραπεία ψυχικών τραυμάτων και φοβιών. Πόσα όμως γνωρίζεις πραγματικά για το τι, τελικά, συνιστά και ποιους μπορεί πράγματι να βοηθήσει;

Με μεγάλα ονομάτα όπως τον Πρίγκιπα Χάρι, την Oprah Winfrey, την Ashley Judd, την Kesha και τη Sandra Βullock να έχουν ήδη μιλήσει για τις εμπειρίες τους με τη θεραπεία EMDR προκειμένου να διαχειριστούν μια ευρεία γκάμα ψυχικών παθήσεων, η δημοφιλία της βρίσκεται, αυτή τη στιγμή, στο ζενίθ. Η EMDR ωστόσο είναι μια τεχνική που δημιουργήθηκε και πρωτοχρησιμοποιήθηκε προκειμένου να θεραπεύσει την Διαταραχή Μετατραυματικού Στρες (PTSD), από την ψυχολόγο Dr. Francine Shapiro. Βασιζόμενη σε μια δική της εμπειρία, η Dr. Shapiro παρατήρησε πως όταν ένα άτομο βιώνει flashback από τραυματικές εμπειρίες, οι ξαφνικές κινήσεις των ματιών μπορούν να το επαναφέρουν στο Εδώ και Τώρα.

Η Dr. Shapiro ξεκίνησε άμεσα να πειραματίζεται με αυτή της τη θεωρία προσκαλώντας τους συμμετέχοντες να κινούν γρήγορα τα μάτια τους δεξιά αριστερά όταν σκέφτονται κάποια δική τους τραυματική εμπειρία. Πολλοί από αυτούς δήλωσαν πως αυτό τους βοήθησε να διαχειριστούν ό,τι δυσάρεστο συναίσθημα προέκυπτε κατά την ενθύμηση των τραυμάτων τους κι έτσι η Shapiro υπέθεσε πως ένα σημαντικό κομμάτι των τραυματικών γεγονότων παραμένει εγκωβισμένο στην περιοχή του εγκεφάλου που ασχολείται με την επεξεργασία της πληροφορίας. Μέσα από την κίνηση των ματιών, οι ασθενείς βοηθούν τον εγκέφαλο να «ξεκολλήσει» και να επανέλθει στην αντικειμενικη πραγματικότητα που ζουν τώρα.

Τι λένε οι έρευνες για το EMDR και για ποιους είναι, τελικά;

Δεν έχουν γίνει πολλές έρευνες που να διερευνούν την αποτελεσματικότητα της EMDR μακροπρόθεσμα όμως σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, δείχνει πως πράγματι μπορεί να βοηθήσει μια ευρεία γκάμα ασθενών. Συγκεκριμένα ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και η Αμερικάνικη Ψυχολογική Ένωση, που είναι και υπεύθυνη για το διαγνωριστικό εγχειρίδιο ψυχοπαθολογίας που χρησιμοποιείται παγκοσμίως, έχουν αποφανθεί πως η EMDR είναι πολύ αποτελεσματική σε άτομα με PTSD και την προτείνουν ως θεραπεία επιλογής.

Σε ερευνητικό επίπεδο η EMDR αποτελεί θέμα πολλών μελετών ως θεραπεία άλλων παθολογιών όπως τα εξής: καταχρήσεις ουσιών, άγχος, κατάθλιψη, ιδεοψυχαναγκαστική διαταραχή καθώς και τον χρόνιο πόνο. Χωρίς να έχει προκύψει κάποιο σαφές πόρισμα ωστόσο είναι σημαντικό να τονιστεί πως η EMDR δεν αποτελεί μια θεραπεία «πανάκεια» αφού δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία για το πόσο διάστημα διαρκεί η επιρροή της.

Κι ενώ φαίνεται, με βάση το έως τώρα ερευνητικό υπόβαθρο, να μην λειτουργεί βλαπτικά προς τον ψυχισμό, το ίδιο το EMDR Institute που ίδρυσε η Dr. Shapiro προειδοποιεί πως και αυτή η θεραπεία, όπως και η ψυχοθεραπεία, μπορεί να εγείρει μια παροδκή αύξηση των συμπτωμάτων και να προκαλέσει αυξημένη ευαισθησία.

Επίσης, είναι εξίσου σημαντικό να τονιστεί πως η EMDR και η παραδοσιακή ψυχοθεραπεία μπορούν, και ίσως είναι καλύτερο, να χρησιμοποιούνται παράλληλα.

Πώς ακριβώς λειτουργεί η θεραπεία EMDR;

Η θεραπεία EMDR έχει 8 διαφορετικές φάσεις και διαρκεί από 4 έως 12 συνεδρίες ανάλογα με την περίσταση. Κάθε συνεδρία διαρκεί 60 με 90 λεπτά και καθε φάση εκτυλίσσεται ως εξή:

Στην πρώτη φάση ο θεραπευτής λαμβάνει ένα πλήρες ιστορικό που μπορεί να περιλαμβάνει τόσο το ιατρικό και ψυχιατρικό ιστορικό του πελάτη και της οικογένειάς του όσο και την παρούσα ψυχική και σωματική κατάστασή του.

Στη δεύτερη φάση εισάγονται οι βασικές αρχές της EMDR μέσα από απλές τεχνικές που μπορεί να χρησιμοποιεί ο πελάτης ώστε να διαχειρίζεται το άγχος και την ψυχική δυσφορία γενικώς. Σε αυτή τη φάση μπορεί να χρησιμοποιηθούν θετικές αναμνήσεις του πελάτη, ασκήσεις αναπνοής αλλά και αγαπημένες του νοητές εικόνες (πχ. μια αγαπημένη παραλία, μια όμορφη στιγμή κτλ).

Στην τρίτη φάση γίνεται η βασική αξιολόγηση του τραύματος και επιλέγεται μια συγκεκριμένη ανάμνηση πάνω στην οποία θα βασιστεί η θεραπεία. Αυτό μπορεί να αφορά από σωματική ή σεξουαλική κακοποίηση μέχρι ένα αυτοκινητιστικό ατύχημα, έναν άσχημο χωρισμό ή μια συγκεκριμένη φοβία και δεν περιλαμβάνει λεπτομερή περιγραφή κι ανάλυση του περιστατικού αλλά μια γενική ανάκληση που εγείρει ωστόσο δυσάρεστα συναισθήματα και, σε κάποιες περιπτώσεις, σωματικά συμπτώματα.

Οι φάσεις τέσσερα έως έξι αφορούν τις αισθητηριακές ασκήσεις που οι περισσότεροι συνδέουν με την EMDR και μπορεί να περιλαμβάνουν ασκήσεις των ματιών όπως αυτή που περιγράψαμε ή την αναπαραγωγή ήχων σε ένα μόνο αυτί κάθε φορά ή ρυθμικό χτύπημα των ώμων ή των χεριών κτλ. Στόχος είναι μέχρι το τέλος της φάσης έξι το άτομο να έχει αναγνωρίσει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα του ανταποκρίνεται στο δυσάρεστο ερέθισμα και να μπορεί σταδιακά όλο και περισσότερο, να τον διαχωρίζει από αυτό.

Στην έβδομη και προτελευταία φάση η θεραπεία κλείνει και ο θεραπευτής θα πρέπει να βοηθήσει το άτομο ώστε να επιστρέφει στο Εδώ και Τώρα μετά από κάθε ανάκληση του τραύματος αξιοποιώντας και εργαλεία από τη φάση δύο. Στην τελευταία και όγδοη φάση γίνεται αναστοχασμός στην όλη θεραπεία και μια επαναξιολόγηση της αντίδρασης του πελάτη στην τραυματική εμπειρία ή αντίδραση. Κι είναι σημαντικό να τονιστεί πως σε αυτό το επίπεδο επιτυχία δεν είναι ο πελάτης να έχει αλλάξει εντελώς τον τρόπο με τον οποίο συνδέεται με την ανάμνηση του τραύματος αλλά να μπορεί να τη διαχειριστεί χωρίς να χάνει τον έλεγχο των αντιδράσεων και της ζωής του.

Νιώθεις περιέργεια να δοκιμάσεις κι εσύ την EMDR; Αναζήτησε έναν ειδικευμένο σε αυτή τη μορφή θεραπείας ειδικό ψυχικής υγείας και διεκδίκησε μια καλύτερη ποιότητα ζωής.