-Έχετε άδεια;

Εγώ κράταγα το σχοινάκι για να δέσουμε τη βάρκα. Εκείνος δεν το έπαιρνε. Του εξήγησα ότι είμαστε περαστικοί και ότι θα θέλαμε να δούμε τον τάφο και να ανάψουμε ένα κεράκι. Μίλησε στον ασύρματο στον ανώτερό του. Πέρασε λίγη ώρα, και αφού πήρε την έγκριση, σήκωσε το χέρι για να του πετάξω το σχοινί. 

Ένας ωραίος, μάλλον αξιωματικός, εμφανίστηκε με στρατιωτική βερμούδα, αρβύλες και μπλούζα παραλλαγής. Είχε μουστάκι, ήταν αξύριστος και με ένα χαμόγελο ευγένειας, αλλά και απόστασης, μας υποδέχθηκε. Άρχισα να του κάνω ερωτήσεις, αλλά οι απαντήσεις ήταν δωρικές. 

-Πόσοι είστε εδώ;

-Όσοι χρειάζεται… απάντησε με χαμόγελο. -Είστε μόνο φαντάροι ή μπορούν να έρθουν και εθελοντές να ζήσουν και να βοηθήσουν;

-Τι εννοείτε, με ρώτησε.

-Εάν μπορεί να έρθει και κάποιος σαν εμένα να ζήσει εδώ, απάντησα. 

-Όχι, μου είπε και πάλι γλυκά. 

Εγώ συνέχισα τις ερωτήσεις μήπως και τον ξεκλειδώσω αλλά δεν «μασούσε». Περπατήσαμε αμίλητοι ως τον τάφο και μόλις φτάσαμε εκεί, μάς ρώτησε. 

Η δύναμη μιας και μόνο γυναίκας…

-Την ξέρετε την ιστορία της κυρα-Δέσποινας; -Ξέρουμε λίγα… Αυτά που έχουμε ακούσει. Για το παράσημο απο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και για το πείσμα της… 

Ήταν δασκάλα, ξεκίνησε να λέει,  στην Αυστραλία και γύρισε γιατί κανονίστηκε προξενιό με τον κύριο Αχλαδιώτη. 

Αυτός κτηνοτρόφος και αποφάσισαν να ζήσουν στο νησί της Ρω και να εκτρέφουν τα ζώα τους εκεί. Η κυρα-Δέσποινα ήταν Καστελλοριζιώτισσα και ο κύριος Αχλάδιωτης από την Κάρπαθο. Τέλη της δεκαετίας του 1920 εγκαταστάθηκαν εκεί. Δεν είχαν παιδιά. Ο άντρας μετά από χρόνια αρρώστησε ξαφνικά. Ήταν μόνη της… Τον έβαλε στη βάρκα και ξεκίνησε με το κουπί να τον πάει στο Καστελλόριζο να τον σώσει.  Ποιος ξέρει τι να σκεφτόταν όσο έκανε κουπί, σκεφτόμουν εγώ… Τι καιρό να είχε..; Πόση δύναμη έκρυβε μέσα της… Πόσο κουράγιο έδινε στον εαυτό της στην προσπάθεια να σώσει τον άνθρωπο της… Ο άντρας της πέθανε στη βάρκα. Τον πήγε νεκρό στο Καστελλόριζο. 

Άκουγα με προσοχή και έκανα εικόνα μια γυναίκα μόνη της σε μια βάρκα με τον νεκρό άνθρωπό της να κανει κουπί… 

Γύρισε πίσω με τη μητέρα της για να έχουν και οι δύο παρέα. Μια μέρα την έχασε. Έψαχνε σε όλο το νησί και την βρήκε πνιγμένη… Έσκαψε μόνη της τον τάφο της μητέρας της… 

Η δύναμη μιας και μόνο γυναίκας…

Κάθε πρωί ύψωνε την ελληνική σημαία στο νησί. Όταν έφευγε για δουλειές στο Καστελλόριζο, οι Τούρκοι που την παρακολουθούσαν πήγαιναν στο νησί και ανέβαζαν την τούρκικη σημαία. Όταν γυρνούσε την κατέβαζε και έβαζε πάλι περήφανα την ελληνική. Διαμαρτυρήθηκε πολλές φορές στον Ιταλό διοικητή στο Καστελλόριζο. Καμία προστασία δεν πήρε ποτέ και καμία βοήθεια. Έμενε μόνη της σε ένα νησί προασπίζοντας την πατρίδα, την Ελλάδα και όλη την ιστορία μας που πολύ καλά γνώριζε, αφού ήταν δασκάλα. Μπορούσε να φύγει και να ζήσει στο Καστελλόριζο, αλλά ποτέ δεν σκέφτηκε τη βολή της. Ποτέ δεν εγκατέλειψε το καθήκον που εκείνη είχε αποφασίσει για τον εαυτό της. Το παιχνίδι με τη σημαία και τους Τούρκους συνεχίστηκε. Η κυρα-Δέσποινα κέρδισε τη μάχη και το νησί της Ρω έμεινε για πάντα ελληνικό. 

Πήγαμε στο εκκλησάκι που προϋπήρχε της κυρα-Δέσποινας και ανάψαμε κερί. Χαιρετήσαμε τους φαντάρους και φύγαμε…  

Κοιτούσα το αφιλόξενο βραχώδες νησί. Πώς άντεξε αυτή η γυναίκα εκεί όλα αυτά τα χρόνια.. 

Πώς γίνεται η αυτοπροστασία και η αυτοφροντίδα της κυρα-Δέσποινας, μιας και μόνο γυναίκας, να φρόντισαν και να προστάτευσαν τα σύνορα της χώρας μας όλα αυτά τα χρόνια… Γίνεται!

Ευχαριστούμε κυρα-Δέσποινα

Δέσποινα Αχλαδιώτη (1893-1982), Κυρά της Ρω