Ο συνδυασμός τηλεργασίας και τηλεκπαίδευσης στη διάρκεια των καραντίνων -ήθελα να ‘ξερα ποιος διεστραμμένος νους τον σκέφτηκε- με ανάγκασε όπως πού κόσμο να αλλάξω εργασιακές συνήθειες. Για να μπορώ να βοηθάω τον τρίχρονο τότε γιο μου στην τηλεκπαίδευση και συγχρόνως να παρακολουθώ το email μου, να απαντάω σε επείγοντα μηνύματα, να μπαίνω σε meetings και γενικά να κάνω τη δουλειά μου, άρχισα να εργάζομαι κυριολεκτικά στο πόδι. Πιο συγκεκριμένα δούλευα στο πάσο της κουζίνας, ώστε να είμαι ευέλικτη σε όλους τους ρόλους που κλήθηκα να παίξω όντας εργαζόμενη στο σπίτι – ναι και αυτόν της μαγείρισσας. Συνειδητοποίησα λοιπόν ότι όλα τα πονάκια, που είχα στη μέση όσο πήγαινα στο γραφείο και περνούσα μίνιμουμ 7 ώρες καθιστή, εξαφανίστηκαν. Επίσης διαπίστωσα ότι είμαι πολύ πιο παραγωγική όταν δουλεύω όρθια. Φυσικά πολλές φορές αναρωτήθηκα αν αυτό είναι επιβαρυντικό για το σώμα μου και έφτασε η στιγμή να το διερευνήσω.

Τελικά, είναι προτιμότερο να δουλεύουμε όρθιοι;
Mizuno-k / Pexels

«Η στατική ορθοστασία δεν είναι καλή, καθώς επιβαρύνει όλες τις φορτιζόμενες αρθρώσεις» μου είπε, όπως φανταζόμουν, ο χειρουργός ορθοπεδικός Μηνάς Γκαλίτσης, συμπληρώνοντας: «Άτομα που έχουν προϋπάρχοντα προβλήματα μέσης, αναφέρουν γρήγορα συμπτώματα όπως καψαλγίες στο πόδι, ισχυαλγίες και άλλα, οπότε δεν την προτιμούμε». Κανείς δεν στέκεται όρθιος όλη μέρα όταν έχει την επιλογή να καθίσει, αναφέρεται στο site του Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS). Και δίνεται η εξήγηση: αυτό συμβαίνει γιατί το σώμα δουλεύει σκληρότερα όταν στέκεται από ό,τι όταν κάθεται.

Μήπως τότε να προτιμήσω την καθιστή στάση;

«Η πολύωρη καθιστική θέση είναι επιβαρυντική. Γι’ αυτό και πάντα συμβουλεύουμε όσους κάνουν καθιστική εργασία να σηκώνονται ανά τακτά χρονικά διαστήματα και να κάνουν ένα μονόλεπτο βάδισμα (πχ. 3-4 φορές μέσα στο 8ωρο). Με τον τρόπο αυτό αποφορτίζεται μυϊκά η περιοχή» λέει ο Μηνάς Γκαλίτσης, ενώ τονίζει: «Αυτό φυσικά δεν αρκεί αν κάποιος δεν έχει ενδυναμωμένους κοιλιακούς και ραχιαίους». Γι’ αυτό και η τελική λύση βρίσκεται πάντα στην άσκηση. Όμως, ως γνωστό, δεν είναι μόνο ορθοπεδικής φύσης τα προβλήματα που προκαλεί η παρατεταμένη παραμονή μας σε καθιστή θέση. Διάφορες έρευνες, που έχουν γίνει κατά καιρούς, συνδέουν την καθιστική ζωή με προβλήματα υγείας όπως καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτη και παχυσαρκία, ενώ όπως φαίνεται ούτε ο εγκέφαλός μας μένει ανεπηρέαστος. Όλο και περισσότερες μελέτες καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι ακόμα και οι διαφορές μορφές άνοιας συνδέονται με το καθισιό.

Τελικά, είναι προτιμότερο να δουλεύουμε όρθιοι;
Μikhail Νilov / Pexels

Μήπως να κάθομαι σε μπάλα Pilates αντί για καρέκλα;

Αυτό είναι άλλο ένα trend που απογειώθηκε με την τηλεργασία. Κλεισμένοι στο σπίτι, πολλοί εργαζόμενοι θεώρησαν ότι χρησιμοποιώντας σαν κάθισμα την μπάλα pilates, αφενός γυμνάζονται κατά κάποιον τρόπο ενώ δουλεύουν κι αφετέρου διατηρούν πιο σωστή στάση σώματος. «Η μπάλα αφήνει την πλάτη σου χωρίς στήριξη. Το πιθανότερο λοιπόν είναι ότι μετά από λίγη ώρα η βαρύτητα θα κάνει τη δουλειά της, δηλαδή θα γείρεις μπροστά. Έτσι θα δημιουργήσεις μία τεχνητή κύφωση που δεν τη θέλουμε» λέει ο Μηνάς Γκαλίτσης. Σχετικές μελέτες δείχνουν ότι δεν υπάρχει μεγάλο όφελος στη φυσική σου κατάσταση όταν κάθεσαι πάνω στην μπάλα εν ώρα εργασίας, ενώ η πολύωρη παραμονή σου σε αυτή τη θέση μπορεί να προκαλέσει σωματικούς πόνους αλλά και τραυματισμούς. Τα επιστημονικά δεδομένα συγκλίνουν στο ότι αν θες να χρησιμοποιείς με ασφάλεια ως κάθισμα την μπάλα pilates, τότε καλό είναι να μην ξεπερνάς τα 20-60 λεπτά σε αυτή τη θέση.

Φέρε τα πάνω κάτω και αντίστροφα

Το ερώτημα λοιπόν παραμένει: αφού δεν είναι καλό να μένω πολλές ώρες καθιστή, αλλά ούτε και να δουλεύω οκτώ ώρες όρθια, τι πρέπει να κάνω; Σύμφωνα με το UCLA ergonomics website, αν πρέπει οπωσδήποτε να επιλέξεις ένα από τα δύο, τότε το να κάθεσαι σε μία εργονομική καρέκλα είναι προτιμότερο. Το ιδανικό όμως είναι να συνδυάζεις την όρθια και την καθιστή θέση μαζί με λίγο περπάτημα ενδιάμεσα. Μια καλή λύση λοιπόν είναι τα γραφεία με ρυθμιζόμενο ύψος, ώστε να εξυπηρετούν τόσο την καθιστή όσο και την όρθια θέση εργασίας. Εκτός από ανακούφιση, μπορεί να σου προσφέρουν και καλύτερες επιδόσεις. Σε σχετική μελέτη του Texas A&M University εργαζόμενοι σε τηλεφωνικό κέντρο ήταν 46% πιο αποδοτικοί όσοι είχαν γραφείο που ανεβοκατέβαινε και είχαν τη δυνατότητα να εναλλάσσουν τις δύο στάσεις. Αν δεν μπορείς ή δεν θέλεις να αλλάξεις το γραφείο σου, τότε έχεις δύο επιλογές: είτε να χρησιμοποιήσεις μια πτυσσόμενη βάση που τοποθετείται πάνω σε οποιοδήποτε γραφείο ή τραπέζι και σου επιτρέπει να ανεβοκατεβάζεις το PC σου, είτε να φροντίσεις κάποιες από τις εργασίες σου όπως πχ. τα τηλεφωνήματα ή τον προγραμματισμό στην ατζέντα σου να τα κάνεις σε όρθια θέση.